Czym jest schemat podatkowy?

1 stycznia 2019 r. zostały wprowadzone w życie nowe przepisy dotyczące raportowania schematów podatkowych (MDR), które zostały wprowadzone do Ordynacji podatkowej, w wyniku implementacji dyrektywy Rady UE 2018/822 z dnia 25 maja 2018 r. W znacznej częściej przepisy te stanowią odzwierciedlenie tejże dyrektywy, jednak na gruncie polskim zdecydowano się na rozszerzenie obowiązku raportowania o transakcje krajowe, w przypadku spełnienia odpowiednich warunków. Przyjrzyjmy się zatem nieco bliżej temu, co się zmieniło i czym w ogóle jest schemat podatkowy?

Czym jest schemat podatkowy?

Schemat podatkowy i związany z nim obowiązek raportowania jest całkowicie nową instytucją w polskim prawie podatkowym. Z założenia ma on na celu uszczelnienie systemu podatkowego, jak również zapobieganie ekspansywnemu planowaniu podatkowemu.

Zgodnie z ordynacją podatkową, schemat podatkowy jest uzgodnieniem, które spełnia kryterium głównej korzyści i posiada ogólną cechę rozpoznawczą lub posiada szczególną cechę rozpoznawczą, ewentualnie posiada inną szczególną cechę rozpoznawczą.

Czym zatem jest uzgodnienie? Uzgodnieniem jest czynność bądź też zespół powiązanych ze sobą czynności:

  • gdzie przynajmniej jedna ze stron jest podatnikiem,
  • które mają lub ewentualnie mogą mieć wpływ na powstanie czy też niepowstanie obowiązku podatkowego.

Z tego wynika, że czynnością, o której jest mowa w przepisach MDR od strony formy może być tak naprawdę każdego rodzaju aktywność, począwszy od sporządzenia e-maila, napisania opinii, po rezygnację ze zwolnienia w podatku VAT przy sprzedaży nieruchomości, czy też przygotowania raportu bądź biznesplanu.

Jeśli schemat podatkowy ma spełniać kryterium głównej korzyści to, czym on jest w rozumieniu MDR?

Zgodnie ze schematem podatkowym korzyścią podatkową jest:

  1. Niepowstanie zobowiązania podatkowego, lub odsunięcie w czasie powstania takiego zobowiązania podatkowego, ewentualnie obniżenie jego wysokości.
  2. Powstanie nadpłaty albo prawa do zwrotu podatku, lub też zawyżenie kwoty nadpłaty czy zwrotu podatku.
  3. Powstanie bądź zawyżenie straty podatkowej.
  4. Brak konieczności pobrania podatku przez płatnika.
  5. Brak obowiązku lub też odsunięcie w czasie powstania obowiązku sporządzania oraz przekazywania informacji podatkowych, dotyczy to również informacji o schematach podatkowych.
  6. Podniesienie kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, zgodnie z przepisami ustawy o VAT, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy

Jakie mamy rodzaje schematów podatkowych?

Zgodnie z przepisami MDR wróżenia się trzy rodzaje schematów podlegających obowiązkowi przekazywania informacji: schemat podatkowy i dwa szczególne rodzaje schematów podatkowych: schemat podatkowy standaryzowany i schemat podatkowy transgraniczny.

Dodatkowo w związku z obowiązkiem retrospektywnego raportowania schematów podatkowych, konieczne jest przeprowadzanie analizy przeszłych stanów faktycznych – po 25 czerwca 2018 r. – w przypadku schematów transgranicznych, a w przypadku schematów innych niż transgraniczne – po 1 listopada 2018 r.

Jaki jest cel wprowadzenia przepisów dotyczących schematu podatkowego?

Zdaniem ustawodawcy nowe przepisy dotyczące schematu podatkowego mają m.in.:

  • umożliwić szybki dostęp administracji skarbowej do informacji o ewentualnie agresywnym planowaniu,
  • umożliwić szybki dostęp administracji skarbowej do informacji o zaistnieniu nadużyć związanych z planowaniem podatkowy,
  • umożliwić szybki dostęp administracji skarbowej do informacji o podmiotach, które korzystają ze schematów podatkowych,
  • zniechęcić podatników do wdrażania uzgodnień, które mogłyby stanowić unikanie opodatkowania,
  • zniechęcić doradców do wdrażania u podatnika uzgodnień, które mogłyby stanowić unikanie opodatkowania.

Schemat podatkowy – podsumowanie

Podsumowując, schematem podatkowym jest uzgodnienie bądź plan działania w sferze prawa podatkowego, którego głównym celem jest uzyskanie korzyści majątkowej, w obszarze podjętego działania i które nie ma uzasadnienia gospodarczego. Ponadto, takim obowiązkiem raportowania został objęty każdy podatek, a zatem podatki bezpośrednie – PIT i CIT, podatki pośrednie – VAT i akcyz, oraz podatki lokalne – PCC.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że samo spełnienie kryterium głównej korzyści nie oznacza faktu istnienia schematu. Musi jednocześnie wystąpić jedna z tzw. ogólnych cech rozpoznawczych.

Artykuł powstał dzięki uprzejmości kancelarii Staniek&Partners

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *