Słoma od wielu lat służy jako materiał ściółkowy w hodowli drobiu, koni i innych zwierząt gospodarskich. Coraz częściej gospodarstwa wykorzystują jednak ten sam surowiec w formie granulatu. Pellet i tradycyjna słoma różnią się nie tylko postacią. Sposób przetworzenia wpływa na chłonność, magazynowanie, codzienną obsługę oraz zachowanie ściółki po kontakcie z wilgocią. Jak te różnice przekładają się na użytkowanie?
Rozdrobnienie i granulacja zmieniają strukturę słomy
Tradycyjna ściółka zachowuje długie źdźbła oraz dużą objętość. Po rozłożeniu tworzy lekką, sprężystą warstwę. Jej właściwości zależą jednak od rodzaju zboża, stopnia wysuszenia, długości źdźbeł i warunków przechowywania.
Produkcja pelletu przebiega inaczej. Producent rozdrabnia słomę, a następnie prasuje ją pod wysokim ciśnieniem. Granulat ma więc większą gęstość i bardziej jednolitą strukturę. Po kontakcie z cieczą pellet stopniowo rozpada się na drobniejsze włókna i zwiększa swoją objętość.
Taka forma pozwala także łatwiej kontrolować jakość gotowej ściółki. Proces produkcyjny może obejmować suszenie, odpylanie i obróbkę termiczną. Ogranicza to ilość pyłu oraz zanieczyszczeń, które mogą pojawiać się w słomie przechowywanej bez dalszego przetwarzania.
Chłonność wpływa na utrzymanie suchego podłoża
Wilgoć szybko pogarsza jakość ściółki. W kurnikach sprzyja zbrylaniu podłoża i powstawaniu mokrych miejsc. W stajniach zwiększa częstotliwość usuwania zabrudzonego materiału. Wysoka wilgotność może także nasilać emisję amoniaku z odchodów.
Rozdrobnione włókna słomy mają dużą powierzchnię kontaktu z cieczą. Z tego powodu pellet ze słomy może pochłaniać dużo wilgoci w stosunku do swojej początkowej objętości. Po rozpadzie granulek powstaje warstwa, która wiąże ciecz w drobnej strukturze materiału.
Długa słoma również pochłania wilgoć, lecz rozprowadza ją inaczej. Ciecz może spływać pomiędzy źdźbłami i gromadzić się w dolnych partiach ściółki. Przy dużym obciążeniu wilgocią częściej trzeba więc kontrolować miejsca przy poidłach, stanowiskach odpoczynku czy w innych intensywnie użytkowanych częściach budynku.
Pellet zajmuje mniej miejsca podczas magazynowania
Różnica staje się szczególnie wyraźna przed rozłożeniem ściółki. Bele tradycyjnej słomy potrzebują znacznej powierzchni magazynowej. Materiał musi pozostać suchy, dlatego gospodarstwo potrzebuje odpowiednio zabezpieczonego miejsca.
Granulacja zwiększa gęstość surowca. Dzięki temu tę samą masę słomy można przechowywać na mniejszej powierzchni. Pellet trafia do odbiorców m.in. w workach lub big bagach, co ułatwia jego transport wewnątrz gospodarstwa oraz dozowanie.
Przy wyborze sposobu magazynowania trzeba uwzględnić przede wszystkim:
- dostępne miejsce pod zadaszeniem,
- liczbę zwierząt i tempo zużycia ściółki,
- możliwość transportu materiału wewnątrz budynków,
- ochronę zapasu przed wodą i wysoką wilgotnością,
- częstotliwość dostaw.
Dla dużego gospodarstwa mniejsza objętość materiału może wyraźnie uprościć logistykę zapasów.
Codzienna obsługa ściółki wygląda inaczej
Tradycyjną słomę można łatwo rozrzucić ręcznie lub przy użyciu odpowiednich maszyn. Długie źdźbła tworzą grubą warstwę, ale przy usuwaniu zabrudzonych fragmentów często razem z nimi trafia na pryzmę część suchego materiału.
Pellet umożliwia bardziej miejscową wymianę ściółki. Obsługa może usuwać przede wszystkim zawilgocone partie i uzupełniać brakującą ilość granulatu. Sposób użytkowania zależy jednak od gatunku zwierząt, systemu utrzymania oraz formy produktu. W hodowli drobiu stosuje się zarówno całe granulki, jak i kruszonkę o drobniejszej, miękkiej strukturze.
Wybór zależy od sposobu prowadzenia hodowli
Tradycyjna słoma pozostaje łatwo dostępnym materiałem, szczególnie w gospodarstwach, które produkują ją we własnym zakresie i mają miejsce na magazynowanie bel. Pellet może natomiast ograniczyć objętość zapasów, ułatwić dozowanie oraz poprawić kontrolę nad wilgotnością ściółki.
Nie trzeba więc rozpatrywać obu materiałów wyłącznie przez pryzmat ceny jednej tony. Znaczenie mają także zużycie ściółki, powierzchnia magazynu, nakład pracy oraz sposób usuwania zabrudzonego materiału.
Jeśli szukasz pelletowanej ściółki ze słomy do hodowli drobiu, koni lub innych zwierząt, zapoznaj się z ofertą BRO-EKO. Firma oferuje pellet 6 i 8 mm oraz kruszonkę ze słomy, a własne zaplecze produkcyjne i transportowe pozwala obsługiwać zarówno mniejsze gospodarstwa, jak i dużych odbiorców.
Źródło zdjęć: https://www.shutterstock.com/image-photo/indoors-chicken-farm-feeding-1306833370
